 |
Patent Süreçleri
Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği oluşturur. Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye içinde sahibine hak tanımaktadır. Bu sebeple ticaret yapılması hedeflenen ülkeler için de başvurular yapılarak koruma talep edilmelidir. Bir patent başvurusunun yurtdışı ülkelere de açılması için süre ilk başvuru tarihinden itibaren 12 ay ile sınırlandırıldığı için bu sürenin aşılması halinde yurtdışı tesciller yapılamamaktadır. 12 ayla sınırlı olan bu öncelik hakkına Rüçhan Hakkı denir.
Patent İşbirliği Anlaşmasına (PCT) göre, bir uluslararası patent başvurusu yapılmasıyla, PCT üyesi 137 ülkenin tümünü belirleyerek, her birinde aynı anda koruma talep edilebilmektedir. Dünyanın yaklaşık olarak tüm devletleri bu anlaşmanın üyesidir. Ayrıca bir önceki ulusal veya bölgesel patent başvurusundan itibaren 30 ay içinde yapılan bir patent başvurusunun tarihi, daha sonra başvurusu yapılacak diğer ülkelerde de, koruma başlangıç tarihi olmaktadır.
PCT Başvurusu sonrası düzenlenen uluslararası araştırmanın sonuçları yaklaşık 12 ay sonra alınabilmektedir. Uluslararası araştırma raporu başvurunun istemleriyle ilgili tekniğin bilinen durumuna ait dokümanların listesini içerir. Yenilik ve buluş basamağı soruları ile ilgili olarak, muhtemel ilgili patentlerin kanıtlarını verir. Bu ise, patent elde etme şansının değerlendirilmesini sağlar. Raporun olumlu olması, koruma istediğimiz ülkelerde başvuruyu devam ettirmeye yardımcı olacaktır. Rapor olumsuz ise (örneğin, buluşun yenilik veya buluş basamağını sorgulayan önceki tekniğe ait dokümanları içeriyorsa) uluslararası başvurudaki istemleri kısmen değiştirmek (buluşunuzu önceki teknikten daha iyi ayırmak için) mümkündür.
Uluslararası araştırma raporu verilen bir patentin itiraz edilebilir olma ihtimalinin azalmasını sağlar ve böylece buluşa yatırım kararı verebilmesi için değerli bir veri sağlamış olur. Uluslararası başvuru, daha önceden geri çekilmemişse, Uluslararası büro tarafından ilk başvuru tarihinden itibaren, 18 ay sonra uluslararası araştırma raporu ile birlikte yayımlanır ve 137 ülkenin Resmi Patent Ofisine bildirilir. Uluslararası yayın üzerine, üçüncü kişiler başvuru dokümanlarını talep edebilirler, böyle bir talep, ilgili dokümana bağlı olarak uluslararası büro veya ulusal veya bölgesel ofislere yapılabilir.
Başvuru devam ettirilecekse, ulusal safhaya girmek için çeşitli ulusal gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bu gereklilikler ulusal ücretleri ödemeyi ve bazı durumlarda başvurunun yapıldığı ve/veya değiştirildiği şekliyle tercümesinin sunulmasını içermektedir. Bu işlemler, belirlenen ülkelerin çoğunda, ilk başvuru tarihinden itibaren, 30. ayın bitiminden önce yapılmalıdır. Ancak bazı ülkeler 20. ayı veya 24. ayı baz alarak ulusal safhaya geçişi sınırlandırmaktadır. Bu sürelerin geçmesi halinde ilgili ülkelerde patent alınamayacağından başvuru sahiplerinin bu süreler dolmadan koruma istediği ülkelerde ulusal safhaya geçiş yapmaları gereklidir.
Bir patent ancak verildiği ülkede hak doğurmaktadır. Avrupa’da tek bir patent verilme sisteminin oluşturulması amacıyla, Avrupa Patentleri’nin Verilmesi Hakkında Sözleşme kabul edilmiştir. Bu sayede patent verilmesi hususunda da tek merkezden işlerin yürütülmesi prensibi uygulamaya konmuştur. Türkiye bu anlaşmaya taraf olduğu için Türk Vatandaşları da bu sistemden yararlanabilmektedir.
Avrupa patentinin süresi, başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır. Avrupa Patenti süreci, başvuru sahibinin başvuruda seçtiği dile bağlı olarak üç resmi dilden ( İngilizce, Fransızca, Almanca) birisi ile yürütülür. Avrupa patentleri, sanayide uygulanabilen, yeni olan ve buluş basamağına sahip her buluşa verilir. Bu süreç maksimum 3,5 yıl, minimum 2 yıldır. Bu farklılık araştırma ve ayrıntılı inceleme raporları ile ilgili taleplerin ne kadar erken yapıldığı ile bağlantılı olarak ortaya çıkmaktadır.
Dünyanın önemli birçok ülkesinde sadece bir başvuru ya da inceleme ile Avrasya Patenti’ne üye olan ülkelerde patent alınabilmektedir. Avrasya Patenti Anlaşması’nda tescillerin ülkesel olması durumunun teyidiyle birlikte; birden fazla ülkedeki müstakil tescillerin sürecinin kolaylaştırılması ve basitleştirilmesi sağlanmıştır. Avrasya Patenti çok kısa bir sürede tescil imkânı vermekle birlikte maliyet açısından da büyük kolaylıklar sağlar. Tek bir para biriminin kullanılması ve tek bir patent ofisinin mevzuatına göre yürütülen işlemler sayesinde tescil daha kolay ve daha çabuk yapılır. Avrasya Patenti’nde yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranmaktadır.
Avrasya Patenti’ne üye olan ülkeler: Azerbaycan, Ermenistan, Moldova, Beyaz Rusya, Kazakistan, Rusya Federasyonu, Tacikistan, Ukrayna, Gürcistan, Kırgızistan ve Türkmenistan’dır.
OAPI UNION Patent Anlaşması yoluyla üye ülkeler olan; Benin Cumhuriyeti, Burkina Fasso, Çad, Fildişi Sahilleri, Gabon, Gine Bissau, Gine, Ekvator Gibesi, Moritanya, Mali, Nijer Senegal, Togo, Kongo, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti için tek başvuruyla patent alınabilmekle birlikte, PCT Bölgesel safha geçişi yoluyla da patent işlemleri yapılabilmektedir.
ARIPA Patent Anlaşması yoluyla üye ülkeler olan; Botsvana, Gambiya, Gana, Kenya, Tanzanya, Somali, Lesoto, Malavi, Mozambik, Nabibiya, Uganda, Sierra Leone, Sudan, Svaziland, Zambiya, Zimbabve için tek başvuru ile patent alınabilmekte birliktey, PCT bölgesel safha geçişi yoluyla da patent alınabilmektedir.
Körfez işbirliği anlaşması ( Gulf – Co-Operation Council) ile tek bir başvuru ile 20 yıl süre geçerli toplu patent başvurusu yapmak mümkün olmaktadır.
Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman, Suudi Arabistan gibi ülkelerin üye olduğu Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) adındaki kuruluş bu ülkelerdeki patent verme işlemlerini gerçekleştirmektedir.
Yurtdışında korunmak istenen patentlerin bireysel ülke başvuruları da mümkün olup, arzu edilen ülkelerdeki partner patent bürolarımız aracılığıyla resmi patent ofislerine başvurular ve bunların takibi yapılmaktadır. Her ülkenin patent mevzuatında, uygulamalarında ve ücretlerinde farklılıklar olmaktadır.
Bu tip başvuruların başarılı takibi, uluslararası tesciller konusunda deneyim ve özel uzmanlık gerektirmektedir.
|
|
